Eğitim süreciyle ilgili bazı gerçekleri paylaşmak istiyorum. Öncelikle şunu belirtmem gerekir ki bu yolculuk kolay değil. Eğitim gerçekten çok yoğun ve stresli geçiyor. Cem Yılmaz’ın bir esprisi vardır ya: “Askerde dayak falan yok, ben hiç görmedim. Çok hızlı cereyan etti o yüzden.” Aynı o misal; Özellikle yaşı ilerlemiş, eski nesil askeri kökenli eğitmenlerle uçmak ciddi bir sabır ve psikolojik direnç gerektiriyor. Sadece bir okulun değil, birçok kurumun ortak noktası bu. Eğitimi nereden alırsanız alın, eğitmen profili genellikle değişmiyor. Bu süreçte size destek olacak birkaç idealist hocaya denk gelmek ise tamamen şans meselesi.
Maddi koşullar da ne yazık ki belirleyici bir faktör. Türkiye'deki havacılık sektörü, zaman zaman Nasreddin Hoca’nın "ye kürküm ye" hikâyesini hatırlatıyor. Kılık kıyafetten sosyal çevreye kadar birçok şey, sizi nasıl algıladıklarını etkileyebiliyor. Arkanız sağlam mı mevzusu.
Unutmayın ki sadece ATPL ücretini yatırmakla süreç bitmiyor. Uçuşlardan herhangi birinde başarısız olursanız, "eğitim tekrarı" adı altında her ekstra uçuş için minimum 400 Euro civarında ödeme yapmanız gerekebilir. Eğitmenlerin mükemmeliyetçi ve sert yaklaşımı göz önüne alındığında, zaman zaman kalınan uçuşlar, tekrar edilen sınavlar veya ek eğitim ihtiyaçları neredeyse kaçınılmaz.
ATPL teorik eğitiminde sınav sistemi oldukça farklı. 14 dersin her biri için farklı sayıda sınav hakkınız bulunuyor ve her deneme için SHGM’ye ayrıca ücret ödüyorsunuz. Bununla da sınırlı değil; her yıl sağlık lisansı ücreti, uçuş lisans yenileme masrafları, checkride ücretleri gibi birçok ek harcama sizi bekliyor. Örneğin CPL check sürecinde sınav harcının yanı sıra sizi değerlendiren eğitmene ayrıca ücret ödemeniz gerekiyor.
Bazı okullarda, örneğin Hezarfen’de eğitim alırsanız, günlük ulaşım, benzin, yemek ve bazen iptal olan uçuşlar nedeniyle tüm günü orada geçirmeniz gerekebilir. Yemekhanesi öğrencilerine ücretsiz değil ve pahalı da. Ayrıca ATPL eğitimi boyunca çalışmanıza sıcak bakılmıyor, bu da gelir elde etmeyi kısıtlayan bir diğer etken. İstanbul'da hazerfende uçmazsanız çorlu havalimanında uçacaksınız demek, ulaşım masrafını siz düşünün.
Sabah 5-6 arası 1 adet servis kalkar, öğlendeki uçuşunuz için saatlerce havalimanının soğuğunda dikilirsiniz. Görevlilerden önce hazerfen havalimanında olursunuz mesela. Dışarıda açık havada beklersiniz.
Bu süreci planlarken sadece temel eğitim ücretini değil, yukarıda belirttiğim tüm ek maliyetleri ve psikolojik zorlanmayı da göz önünde bulundurmanızı tavsiye ederim. Havacılık sektörü büyük oranda Euro bazında ilerliyor; bu nedenle döviz kuru da bütçeniz üzerinde önemli bir etken olacaktır.
Son olarak, şunu da bilmenizi isterim: Porsche ile gelen, işin ciddiyetine varmamış, tanıdıkları sayesinde hızla mezun olup işe yerleşen kişilerle de aynı filoda olabilirsiniz. Bu durum sizi demoralize edebilir.
Amacım moralinizi bozmak değil; ama bu süreci yatırım gibi görüyorsanız, gerçekleri bilerek adım atmanız gerektiğine inanıyorum. Umarım bu paylaşımlar, karar sürecinizde size sağlıklı bir perspektif kazandırır.