METAR, havaalanlarında gözlenen mevcut hava durumunu standart bir formatta veren rapordur. Pilotlar, dispatch (uçuş harekât), hava trafik ve operasyon ekipleri uçuş planlama ve emniyet için METAR’ı sıkça kullanır. Bu rehberde METAR satırındaki her parçayı adım adım çözecek, en sonda da 15 örnek METAR üzerinden pratik yapacağız.
Genel sıralama çoğunlukla şöyledir (meydan/ülkeye göre küçük farklılıklar olabilir):
ICAO kodu METAR’ın hangi meydana ait olduğunu gösterir. Örnekler:
Not: Türkiye saati genellikle UTC+3 olduğundan örnekte 10:50Z ≈ 13:50 (TR).
Not: Bazı ülkelerde “SM” (statute mile) görülebilir; TR’de çoğunlukla metre formatı kullanılır.
Şiddet:
Sık görülen kodlar:
İpucu: 020 = 2000 ft (iki sıfır ekle). Bulut tabanı, özellikle yaklaşma/iniş için kritiktir.
Çiy noktası sıcaklığa yaklaştıkça sis/stratus ihtimali artabilir.
Not: Bazı formatlarda A2992 gibi inHg basınç görülebilir (özellikle ABD).
Aşağıdaki örnekler öğretici amaçlıdır; formatlar meydan/ülkeye göre değişebilir.
METAR mevcut (şu anki) gözlemdir; TAF ise belirli bir süre için tahmin raporudur.
Görüşün iyi olduğu, önemli hava olayı bulunmadığı ve belirli limitlerin altında “kritik” bulut tavanı olmadığı durumları özetler.
QNH deniz seviyesine indirgenmiş basınçtır; QFE meydan seviyesindeki basınca karşılık gelir (kullanım prosedüre göre değişebilir).
BR pus/mist; FG sis olarak geçer ve genellikle daha düşük görüşle ilişkilidir.
BKN (broken) genellikle “tavan” hesabında önem kazanır; yaklaşma/iniş minimumları açısından belirleyici olabilir.
Çoğu meydanda saat başı yayınlanır; bazı meydanlarda yarım saat veya özel (SPECI) raporlarla daha sık güncellenebilir.
CB (cumulonimbus), konvektif/şiddetli hava olaylarıyla ilişkili bulut tipini belirtir.
Haberin devamını okumak için tıklayın../url]
METAR Nedir, Ne İşe Yarar?
- METAR = “Meteorological Aerodrome Report” (meydan meteoroloji raporu)
- Genellikle saat başı yayınlanır (bazı meydanlarda daha sık olabilir).
- Uçuş planlama, alternatif meydan seçimi, yakıt planı, iniş-kalkış performansı ve yer operasyonlarında kullanılır.
METAR Satırı Hangi Parçalardan Oluşur?
Genel sıralama çoğunlukla şöyledir (meydan/ülkeye göre küçük farklılıklar olabilir):
- İstasyon kodu (ICAO)
- Tarih / saat (UTC)
- Rüzgâr
- Görüş (visibility)
- Hava olayı (yağış, sis vb.)
- Bulutlar (clouds)
- Sıcaklık / çiy noktası
- Basınç (QNH)
- Trend / ek bilgiler (NOSIG, TEMPO, BECMG, RMK vb.)
ICAO Kodunu Bulma (Ör: LTFM, LTAC, LTAI)
ICAO kodu METAR’ın hangi meydana ait olduğunu gösterir. Örnekler:
- LTFM: İstanbul Havalimanı
- LTAC: Ankara Esenboğa
- LTAI: Antalya
Tarih ve Saat (Ör: 191050Z)
- Format: GGSSDDZ gibi düşünebilirsin.
- 19 = ayın 19’u
- 1050 = 10:50
- Z = Zulu/UTC zamanı
Not: Türkiye saati genellikle UTC+3 olduğundan örnekte 10:50Z ≈ 13:50 (TR).
Rüzgâr Nasıl Okunur? (Ör: 22012KT, 00000KT, VRB03KT)
- 22012KT → 220 dereceden 12 knot
- 00000KT → rüzgâr yok/çok sakin
- VRB03KT → değişken yönlü 3 knot
- Hamle (gust) örneği: 18015G25KT → 180/15 kt, hamle 25 kt
- Yön değişimi: 180V240 → rüzgâr 180–240 arasında değişiyor
Görüş (Visibility) (Ör: 8000, 9999)
- 9999 → 10 km ve üzeri görüş
- 8000 → 8 km görüş
Not: Bazı ülkelerde “SM” (statute mile) görülebilir; TR’de çoğunlukla metre formatı kullanılır.
Hava Olayı Kodları (Ör: -RA, RA, +TSRA, BR, FG)
Şiddet:
- – hafif (ör. -RA = hafif yağmur)
- İşaretsiz = orta (ör. RA = yağmur)
- + şiddetli (ör. +RA = kuvvetli yağmur)
Sık görülen kodlar:
- RA yağmur
- SN kar
- TS gök gürültülü fırtına
- FG sis
- BR pus (mist)
- HZ haze
- DZ çiseleme
- SH sağanak (ör. SHRA = sağanak yağmur)
Bulutlar (Clouds) (Ör: FEW020, SCT040, BKN080, OVC010, NSC)
- FEW020 → az bulut, 2000 ft
- SCT040 → parçalı bulut, 4000 ft
- BKN080 → çok bulutlu (broken), 8000 ft
- OVC010 → kapalı, 1000 ft
- NSC → önemli bulut yok
- CAVOK → “Ceiling and Visibility OK” (görüş iyi, önemli bulut/olay yok)
İpucu: 020 = 2000 ft (iki sıfır ekle). Bulut tabanı, özellikle yaklaşma/iniş için kritiktir.
Sıcaklık / Çiy Noktası (Ör: 18/12, M02/M05)
- 18/12 → sıcaklık 18°C, çiy noktası 12°C
- M02 → -2°C (M = minus)
Çiy noktası sıcaklığa yaklaştıkça sis/stratus ihtimali artabilir.
Basınç (QNH) (Ör: Q1016)
- Q1016 → QNH 1016 hPa
Not: Bazı formatlarda A2992 gibi inHg basınç görülebilir (özellikle ABD).
Trend / Ek Bilgiler (NOSIG, TEMPO, BECMG, RMK)
- NOSIG → yakın zamanda önemli değişiklik beklenmiyor
- TEMPO → geçici değişiklik (kısa süreli)
- BECMG → kademeli değişim
- RMK → remark (ek notlar; içeriği değişken olabilir)
15 METAR Örneği ve Türkçe Çözümü (Pratik)
Aşağıdaki örnekler öğretici amaçlıdır; formatlar meydan/ülkeye göre değişebilir.
1) Örnek
LTFM 191050Z 22012KT 9999 SCT030 18/12 Q1016 NOSIG- Meydan: LTFM
- Tarih/Saat: 19’u 10:50 UTC
- Rüzgâr: 220° / 12 kt
- Görüş: 10 km+
- Bulut: 3000 ft SCT
- Sıcaklık/Çiy: 18/12°C
- QNH: 1016
- Trend: NOSIG
2) Örnek
LTAC 191020Z 00000KT 6000 BR BKN020 07/06 Q1022 NOSIG- Rüzgâr: sakin
- Görüş: 6 km
- Hava olayı: BR (pus)
- Bulut: 2000 ft BKN
- Sıcaklık/Çiy: 7/6°C
- QNH: 1022
3) Örnek
LTAI 191100Z 18015G25KT 8000 -RA SCT015 BKN040 14/12 Q1009 TEMPO 4000 RA- Rüzgâr: 180° / 15 kt, hamle 25 kt
- Görüş: 8 km
- Hava olayı: -RA (hafif yağmur)
- Bulut: 1500 ft SCT, 4000 ft BKN
- QNH: 1009
- Trend: TEMPO (geçici) 4 km + yağmur
4) Örnek
LTBA 191030Z VRB03KT 9999 FEW040 16/10 Q1018 NOSIG- Rüzgâr: VRB 3 kt
- Görüş: 10 km+
- Bulut: 4000 ft FEW
- Sıcaklık/Çiy: 16/10°C
- QNH: 1018
5) Örnek
LTBJ 191000Z 27010KT 3000 FG OVC004 09/09 Q1015- Görüş: 3 km
- Hava olayı: FG (sis)
- Bulut: 400 ft OVC (çok düşük tavan)
- Sıcaklık/Çiy: 9/9°C
6) Örnek
LTCG 191100Z 09018KT 9999 SCT025 13/08 Q1012 NOSIG- Rüzgâr: 090° / 18 kt
- Görüş: 10 km+
- Bulut: 2500 ft SCT
- Sıcaklık/Çiy: 13/8°C
- QNH: 1012
7) Örnek
LTCC 191030Z 14008KT 8000 HZ SCT060 22/07 Q1007- Görüş: 8 km
- Hava olayı: HZ (haze)
- Bulut: 6000 ft SCT
- Sıcaklık/Çiy: 22/7°C
8) Örnek
LTBS 191050Z 32014KT 9999 CAVOK 19/11 Q1014- CAVOK: görüş iyi, önemli bulut/olay yok
- Rüzgâr: 320° / 14 kt
- Sıcaklık/Çiy: 19/11°C
- QNH: 1014
9) Örnek
LTFE 191020Z 20020KT 6000 SHRA BKN030 11/09 Q1006- Hava olayı: SHRA (sağanak yağmur)
- Bulut: 3000 ft BKN
- Sıcaklık/Çiy: 11/9°C
- QNH: 1006
10) Örnek
LTFO 191100Z 17006KT 9999 SCT020 15/10 Q1013- Rüzgâr: 170° / 6 kt
- Görüş: 10 km+
- Bulut: 2000 ft SCT
- Sıcaklık/Çiy: 15/10°C
- QNH: 1013
11) Örnek
LTAM 191030Z 03012KT 5000 -DZ BKN012 06/05 Q1020- Rüzgâr: 030° / 12 kt
- Görüş: 5 km
- Hava olayı: -DZ (hafif çiseleme)
- Bulut: 1200 ft BKN
- Sıcaklık/Çiy: 6/5°C
- QNH: 1020
12) Örnek
LTFC 191100Z 25022G32KT 9999 SCT035 17/09 Q1008- Rüzgâr: 250° / 22 kt, hamle 32 kt
- Görüş: 10 km+
- Bulut: 3500 ft SCT
- Sıcaklık/Çiy: 17/9°C
- QNH: 1008
13) Örnek
LTFL 191020Z 11005KT 2000 BR OVC008 08/07 Q1019- Rüzgâr: 110° / 5 kt
- Görüş: 2 km
- Hava olayı: BR (pus)
- Bulut: 800 ft OVC
- Sıcaklık/Çiy: 8/7°C
- QNH: 1019
14) Örnek
LTBD 191050Z 30009KT 9999 FEW020 12/04 Q1021- Rüzgâr: 300° / 9 kt
- Görüş: 10 km+
- Bulut: 2000 ft FEW
- Sıcaklık/Çiy: 12/4°C
- QNH: 1021
15) Örnek
LTAR 191100Z 19011KT 7000 TSRA BKN020CB 20/18 Q1005- Rüzgâr: 190° / 11 kt
- Görüş: 7 km
- Hava olayı: TSRA (gök gürültülü sağanak)
- Bulut: 2000 ft BKN, CB (kümülonimbus)
- Sıcaklık/Çiy: 20/18°C
- QNH: 1005
En Sık Yapılan 7 Hata
- UTC saatini yerel saat sanmak
- Bulut yüksekliğini metre zannetmek (ft’dir)
- “9999”u tam 9999 m gibi yorumlamak (10 km+ demektir)
- “M” işaretini görmezden gelmek (eksi derece)
- Gust bilgisini (G) atlamak
- CAVOK’u “hiç bulut yok” sanmak
- TEMPO/BECMG trend kısmını okumadan geçmek
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
METAR ile TAF farkı nedir?
METAR mevcut (şu anki) gözlemdir; TAF ise belirli bir süre için tahmin raporudur.
CAVOK tam olarak ne demektir?
Görüşün iyi olduğu, önemli hava olayı bulunmadığı ve belirli limitlerin altında “kritik” bulut tavanı olmadığı durumları özetler.
QNH ile QFE arasındaki fark nedir?
QNH deniz seviyesine indirgenmiş basınçtır; QFE meydan seviyesindeki basınca karşılık gelir (kullanım prosedüre göre değişebilir).
“BR” ile “FG” farkı nedir?
BR pus/mist; FG sis olarak geçer ve genellikle daha düşük görüşle ilişkilidir.
“BKN” neden kritik kabul edilir?
BKN (broken) genellikle “tavan” hesabında önem kazanır; yaklaşma/iniş minimumları açısından belirleyici olabilir.
METAR kaç dakikada bir güncellenir?
Çoğu meydanda saat başı yayınlanır; bazı meydanlarda yarım saat veya özel (SPECI) raporlarla daha sık güncellenebilir.
“CB” neyi ifade eder?
CB (cumulonimbus), konvektif/şiddetli hava olaylarıyla ilişkili bulut tipini belirtir.
Haberin devamını okumak için tıklayın../url]