Merhabalar. İnternette gördüğüm kadarıyla cadet programının toplam eğitim ücreti 140 bin euro (yanlışsam düzeltin) ve bu tutar her ay maaşın %25'ini geçmeyecek şekilde kişiden tahsil ediliyor. 10 yıl boyunca bu ücretin kesilebileceği söyleniyor. Daha önce bu programla girmiş olanlara veya konu hakkında bilgi sahibi olanlara şunu sormak istiyorum; diyelim ki ben 5.yılda daha iyi bir teklif aldığım için ayrılmak istedim ve henüz eğitim ücretinin tamamı benden tahsil edilmedi. Bu durumda ayrılmaya izin veriyorlar mı? Şartları 10 yıl şirkette kalınması mı, yoksa eğitim ücretinin tamamının tahsil edilmesi mi? Eğer eğitim ücretinin tamamının tahsil edilmesiyse kalan tutara herhangi bir ek koymadan mı tahsil ediyorlar? Ayrıca eğitim ücretinin bir kısmını toplu şekilde ödemek mümkün mü?
Türk Hava Yolları’nın (THY) yetiştirilmek üzere pilot adaylarını kabul ettiği cadet programı, havacılık kariyerine başlamak isteyen birçok kişi için önemli bir fırsat olarak görülüyor. Ancak bu sürece dair bazı kritik noktalar, adaylar tarafından yeterince bilinmiyor ya da yanlış anlaşılıyor. İşte programın mali yapısı ve kariyer planlaması açısından önemli gördüğüm bazı detaylar:
1. Kesinti ve Borç Yapılandırması
THY kadetlerine yapılan maaş ödemelerinde, eğitim sürecine dair oluşan borçların geri ödemesi, genellikle net maaşın dörtte birini aşmayacak şekilde planlanır. Ancak bu sabit bir model değildir. Adaylar dilerlerse borçlarını, tıpkı bankalarda olduğu gibi, yapılandırma hakkına sahiptir. Örneğin Mart ve Kasım gibi dönemlerde daha yüksek meblağlar ödeyerek borç yükünü hafifletme yoluna gidebilirler. Bu, kişinin tercihine ve ödeme planına göre değişebilir.
2. Kur Riski ve Sabitlenmeyen Euro
Buradaki en az bilinen fakat en önemli detaylardan biri ise: Borç Euro cinsinden tutulmakta, ancak maaş ödemesi Türk Lirası üzerinden yapılmaktadır. Ne yazık ki Euro kuru sabitlenmediği için, maaşınızdan her ay belirli bir oran kesilse bile borç miktarınız TL bazında erimiyor gibi görünmektedir. Bu durum, özellikle kurun yükseldiği dönemlerde ödeme sürecini daha zorlayıcı hale getirebilir. Örnek olarak, 2018 yılında programa dahil olup, 5 yıldır aktif olarak uçan bir pilotun borcunun hâlâ yarıdan fazla duruyor olması, bu sistemin işleyişine dair önemli bir göstergedir.
3. İstifa ve Gelecekteki Kariyer Planları
THY, kadet programına dahil olup sonradan istifa eden adayları ne yazık ki yeniden değerlendirme süreçlerinde olumsuz şekilde konumlandırmaktadır. Kurum, istifa eden adaylara karşı tutumunu fesih gerçekleştirmiş gibi ele alabiliyor. Bu durum, ileride şirkete dönmeyi planlayanlar için ciddi bir engel teşkil edebilir. Ancak aday, borcunu ödediği takdirde başka bir havayolu şirketine geçiş yapma hakkına sahiptir. Yine de karar verirken uzun vadeli kariyer hedefleri göz önünde bulundurulmalı.
4. Maaş Gerçekleri: Uçuk Kaçık Beklentilere Dikkat
Sektörde THY’ye dair yaygın ama yanıltıcı bir algı da, pilot maaşlarının çok yüksek olduğu yönündedir. Gerçekte ise THY, özellikle kıdemsiz pilotlar açısından, sektör ortalamasına göre daha düşük ücret ödeyen şirketlerden biridir. Bu bağlamda THY, bazı çalışanlar tarafından "kabin şirketi" olarak anılmakta, yani kabin ekibine sunduğu maddi koşullar pilotlara kıyasla daha avantajlı görülmektedir. Bu nedenle özellikle maddi beklentisi yüksek olan adayların, hayal kırıklığı yaşamamak adına bu gerçekleri göz önünde bulundurmaları önemlidir.
Sonuç olarak, THY Cadet Programı birçok kişi için havacılık kariyerine kapı açan prestijli bir program olmakla birlikte, finansal boyutları ve kurumsal uygulamaları dikkatli analiz edilmelidir. Gerçekleri bilerek yola çıkmak, daha sağlıklı kararlar almanızı sağlar.